CBSE ने बदलला शिक्षण पॅटर्न! प्राथमिक विद्यार्थ्यांसाठी नवीन परीक्षा पद्धत

CBSE News: केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळ (CBSE) लवकरच आपल्या शिक्षण व परीक्षा प्रणालीत मोठे बदल आणत आहे.

हे बदल राष्ट्रीय शिक्षण धोरण (NEP 2020) अंतर्गत होत असून त्याचा थेट परिणाम प्राथमिक शाळेतील विद्यार्थ्यांवर होणार आहे.

या नव्या पद्धतीतून विद्यार्थ्यांचे विषयज्ञान, तर्कशक्ती, समज आणि प्रत्यक्ष जीवनात वापर करण्याची क्षमता तपासली जाणार आहे.

या उपक्रमाचा उद्देश विद्यार्थ्यांना रटाळ अभ्यासापासून दूर ठेवणे आणि त्यांना २१व्या शतकातील आवश्यक कौशल्यांनी सज्ज करणे हा आहे. मात्र, अनेक पालक आणि शिक्षकांच्या मते ही

नवी पद्धत मुलांच्या मानसिक तणावात वाढ करू शकते, कारण आता परीक्षा केवळ अंतिम टप्पा नसून शिक्षणाचा अविभाज्य भाग ठरणार आहे.

https://www.cbse.gov.in/cbsenew/cbse.html

🧩 SAFAL म्हणजे काय?

CBSE ने सुरू केलेली ही नवीन मूल्यांकन प्रणाली SAFAL (Structured Assessment For Analysing Learning) म्हणून ओळखली जाते.

ही चाचणी इयत्ता ३, ५ आणि ८ मधील विद्यार्थ्यांसाठी घेण्यात येईल. या परीक्षेचा उद्देश विद्यार्थ्यांची मूलभूत समज, तर्कशक्ती आणि विचार कौशल्ये तपासणे आहे.

यामुळे शाळांना हे समजेल की कोणत्या विषयात विद्यार्थ्यांना अधिक मदतीची गरज आहे.

📚 कोणत्या विषयांना प्राधान्य?

या नव्या आराखड्यात विज्ञान, गणित आणि इंग्रजी यांना विशेष महत्त्व दिले गेले आहे. CBSE च्या मते, या विषयांमधील सखोल आकलन विद्यार्थ्यांना भविष्यातील स्पर्धात्मक परीक्षांसाठी तयार करेल.

इयत्ता ६ वी ते १० वी साठी देखील CBSE ने क्षमता-आधारित मूल्यांकन प्रणाली (Competency-Based Assessment Framework) लागू केली आहे, ज्यामध्ये विचार, समस्या सोडवणे आणि समजून घेण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे.

हेही वाचा-https://sankalptoday.com/2025/10/25/drug-quality-control/

हे ही वाचा-https://sankalptoday.com/2025/10/26/rohit-sharmas-retirement/

😟 विद्यार्थ्यांवरील परिणाम

जरी या पद्धतीचा उद्देश गुणवत्तापूर्ण शिक्षण वाढवणे असला तरी, अनेक तज्ञांच्या मते या बदलांमुळे लहान विद्यार्थ्यांवर अभ्यासाचा आणि परीक्षेचा दबाव वाढू शकतो.

प्राथमिक स्तरावर मुलांना अधिक चाचण्या, मूल्यांकन आणि डिजिटल पद्धतीत शिकवणीचा सामना करावा लागणार आहे. त्यामुळे त्यांच्यावर मानसिक ताण वाढण्याची शक्यता आहे.

पालक व शिक्षकांनी या बदलांना सकारात्मक दृष्टीने स्वीकारणे आवश्यक आहे, अन्यथा मुलांमध्ये अभ्यासाविषयीची भीती वाढू शकते.