हृदयविकाराचा झटका येण्यापूर्वी शरीर कोणते संकेत देते?
ही लक्षणे दुर्लक्षित करणे ठरू शकते धोकादायक
Heart Attack Symptoms
हृदयविकाराचा झटका येण्यापूर्वी शरीर कोणते संकेत देते?(Heart Attack Symptoms) वेळेत ओळखा, जीव वाचवा
आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत हृदयविकाराचा झटका (Heart Attack) ही एक
गंभीर आणि वाढती समस्या बनली आहे. अनेकदा हृदयविकाराचा झटका अचानक
आल्यासारखा वाटतो, परंतु प्रत्यक्षात शरीर काही दिवस, आठवडे किंवा कधी कधी
महिने आधीच त्याचे संकेत देत असते. हे संकेत वेळीच ओळखून योग्य तपासण्या आणि
उपचार केल्यास जीवघेणा धोका टाळता येऊ शकतो.
“संतुलित आहारामुळे हृदय निरोगी राहते”
हृदयविकाराचा झटका म्हणजे काय?
हृदयाला रक्तपुरवठा करणाऱ्या धमन्यांमध्ये (कोरोनरी आर्टरीज) चरबी, कोलेस्टेरॉल किंवा रक्ताच्या गाठीमुळे अडथळा निर्माण
हे ही वाचा-कर्ज मंजुरीचे नियम बदलणार! कमी CIBIL स्कोअर असल्यास गृह, वाहन आणि शिक्षण कर्ज मिळणे कठीण होणार?
झाल्यास हृदयाच्या स्नायूंना पुरेसा ऑक्सिजन मिळत नाही. परिणामी हृदयाच्या
स्नायूंचे नुकसान होते. या स्थितीला हृदयविकाराचा झटका किंवा हार्ट अटॅक म्हणतात.
हे ही वाचा-LPG वापरकर्त्यांनो सावधान! 30 जूनपूर्वी e-KYC पूर्ण करा, अन्यथा गॅस अनुदान बंद होऊ शकते
हृदयविकाराचा झटका येण्यापूर्वी शरीर कोणते संकेत देते?
1. छातीत वेदना किंवा दडपण जाणवणे
हा सर्वात सामान्य आणि महत्त्वाचा संकेत आहे. छातीच्या मध्यभागी दाब, जळजळ,
कळ किंवा जडपणा जाणवू शकतो. काही वेळा ही वेदना काही मिनिटे राहून कमी होते आणि पुन्हा सुरू होते.
2. श्वास घेण्यास त्रास होणे
नेहमीपेक्षा कमी श्रमात दम लागणे, जिने चढताना किंवा चालताना श्वास लागणे ही हृदयाच्या समस्येची सुरुवात असू शकते.
3. अत्यंत थकवा जाणवणे
विशेषतः महिलांमध्ये हृदयविकाराच्या झटक्यापूर्वी काही दिवस किंवा आठवडे अनाकलनीय
थकवा जाणवू शकतो. पुरेशी विश्रांती घेतल्यानंतरही अशक्तपणा वाटतो.
4. खांदा, हात, मान किंवा जबड्यात वेदना
हृदयाशी संबंधित वेदना केवळ छातीतच होत नाहीत. डावा हात, दोन्ही खांदे, पाठ, मान किंवा जबड्यात वेदना जाणवू शकते.
5. घाम येणे
विशेष कारण नसताना थंड घाम येणे, अंग चिकट होणे किंवा अचानक घामाने भिजणे हा धोक्याचा इशारा असू शकतो.
6. मळमळ आणि अपचन
पोटात जळजळ, मळमळ, उलटी किंवा अपचनासारखी लक्षणे काही रुग्णांमध्ये हृदयविकाराच्या झटक्यापूर्वी दिसून येतात.
7. चक्कर येणे
अचानक डोके हलके वाटणे, चक्कर येणे किंवा बेशुद्ध पडण्यासारखी भावना होणे हेही गंभीर संकेत असू शकतात.
8. हृदयाचे ठोके अनियमित होणे
धडधड वाढणे, ठोके चुकल्यासारखे वाटणे किंवा हृदय वेगाने धडधडणे ही लक्षणे दुर्लक्षित करू नयेत.
कोणत्या व्यक्तींना जास्त धोका असतो?
उच्च रक्तदाब असलेले लोक
मधुमेहाचे रुग्ण
उच्च कोलेस्टेरॉल असलेले व्यक्ती
धूम्रपान करणारे
लठ्ठपणा असलेले लोक
नियमित व्यायाम न करणारे
मानसिक ताणतणावाखाली राहणारे
कुटुंबात हृदयविकाराचा इतिहास असलेले
हृदयविकाराचा संशय आल्यास तातडीने काय करावे?
1. त्वरित वैद्यकीय मदत घ्या
छातीत वेदना किंवा वरील लक्षणे जाणवल्यास वेळ न दवडता रुग्णालयात जा किंवा आपत्कालीन वैद्यकीय मदतीसाठी संपर्क साधा.
2. रुग्णाला विश्रांती द्या
रुग्णाला आरामदायी स्थितीत बसवा किंवा झोपवा. अनावश्यक हालचाल टाळा.
3. घट्ट कपडे सैल करा
श्वास घेण्यास अडथळा येणार नाही याची काळजी घ्या.
4. डॉक्टरांच्या सल्ल्याने अॅस्पिरिन
जर डॉक्टरांनी पूर्वी सल्ला दिला असेल आणि अॅलर्जी नसेल तर अॅस्पिरिन घेणे
काही वेळा उपयुक्त ठरू शकते. मात्र स्वतःहून औषधोपचार करू नयेत.
हृदयविकाराचा धोका तपासण्यासाठी कोणत्या टेस्ट कराव्यात?
1. ईसीजी (ECG)
हृदयाची विद्युत क्रिया तपासण्यासाठी ही सर्वात प्राथमिक आणि महत्त्वाची चाचणी आहे.
2. 2D इकोकार्डिओग्राफी
हृदयाची रचना, झडपा आणि पंपिंग क्षमता तपासण्यासाठी ही चाचणी केली जाते.
3. ट्रेडमिल टेस्ट (TMT)
व्यायामादरम्यान हृदयावर येणारा ताण आणि त्याची कार्यक्षमता तपासली जाते.
4. लिपिड प्रोफाइल
रक्तातील कोलेस्टेरॉल आणि ट्रायग्लिसराइड्सची पातळी तपासली जाते.
5. रक्तातील साखरेची तपासणी
मधुमेह हा हृदयविकाराचा मोठा जोखीम घटक असल्याने रक्तातील साखर नियमित तपासणे आवश्यक आहे.
6. ट्रोपोनिन टेस्ट
हृदयाच्या स्नायूंना इजा झाली आहे का हे शोधण्यासाठी ही विशेष रक्त चाचणी केली जाते.
7. सीटी कोरोनरी अँजिओग्राफी
हृदयाच्या धमन्यांमध्ये अडथळे आहेत का हे शोधण्यासाठी ही आधुनिक तपासणी उपयुक्त ठरते.
8. कोरोनरी अँजिओग्राफी
धमन्यांमधील ब्लॉकेजचे अचूक निदान करण्यासाठी ही सर्वात प्रभावी तपासणी मानली जाते.
हृदयविकार टाळण्यासाठी काय करावे?
दररोज किमान 30 मिनिटे चालणे किंवा व्यायाम करणे.
धूम्रपान आणि तंबाखूचे सेवन पूर्णपणे बंद करणे.
संतुलित आणि कमी तेलकट आहार घेणे.
रक्तदाब, साखर आणि कोलेस्टेरॉल नियंत्रणात ठेवणे.
ताणतणाव कमी करण्यासाठी योग, ध्यान आणि पुरेशी झोप घेणे.
नियमित आरोग्य तपासणी करणे.
निष्कर्ष
हृदयविकाराचा झटका अनेकदा अचानक येत नाही. शरीर आधीच छातीत वेदना, श्वास लागणे, थकवा, घाम येणे, हात
किंवा जबड्यात वेदना यांसारखे अनेक संकेत देत असते. हे संकेत वेळेत ओळखून त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्यास आणि
आवश्यक तपासण्या केल्यास गंभीर परिणाम टाळता येऊ शकतात. विशेषतः मधुमेह, उच्च रक्तदाब, कोलेस्टेरॉल किंवा
कौटुंबिक इतिहास असलेल्या व्यक्तींनी नियमित हृदय तपासणी करून स्वतःची काळजी घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. हृदय
निरोगी ठेवण्यासाठी संतुलित आहार, नियमित व्यायाम आणि तणावमुक्त जीवनशैली हाच सर्वोत्तम उपाय आहे.
नोट-सदरील माहिती ही फक्त आपल्या ज्ञानात भर टाकण्यासाठी आहे
वैद्यकीय उपचारासाठी नाही उपचारा बाबतीत कुठलीही गोष्ट करताना डॉक्टरांचा सल्ला जरूर घ्या
