सावधान! चिनी लसूण कसा ओळखावा? भारतीय लसणापेक्षा काय आहे फरक? जाणून घ्या

सावधान! चिनी लसणाची चर्चा पुन्हा ऐरणीवर; भारतीय लसणापेक्षा कसा वेगळा? खरेदी करताना घ्या ही काळजी

 

बिहारमध्ये रेल्वे सुरक्षा दलाने संशयित चिनी लसणाच्या १२ गोण्या जप्त केल्याची माहिती समोर आली आहे.

या घटनेनंतर चिनी लसूण नेमका कसा ओळखावा, त्याच्या वापरामुळे आरोग्याला धोका निर्माण होऊ शकतो

का आणि भारतीय लसणापेक्षा तो कसा वेगळा आहे, याबाबत चर्चा सुरू झाली आहे. जाणून घ्या सविस्तर माहिती.

 

बिहारमध्ये संशयित चिनी लसूण जप्त

 

बिहारमधील बागाहा रेल्वे स्थानकावर रेल्वे सुरक्षा दलाने (RPF) अमृत भारत एक्सप्रेसच्या सामान्य डब्यातून संशयित चिनी

लसणाच्या १२ गोण्या जप्त केल्याची माहिती समोर आली आहे. हा लसूण नेपाळमार्गे बिहारमध्ये आणण्यात आला असावा, असा

हे ही वाचा-दिल्लीत राजकीय खळबळ! केंद्रीय मंत्र्याचा राजीनामा?

संशय व्यक्त करण्यात आला आहे. जप्त केलेला लसूण पुढील कारवाईसाठी

सीमाशुल्क विभागाकडे सुपूर्द करण्याची प्रक्रिया असल्याचे वृत्त आहे.

 

या घटनेमुळे बाजारात विक्रीसाठी येणाऱ्या लसणाच्या गुणवत्तेबाबत आणि त्याच्या मूळ स्रोताबाबत ग्राहकांमध्ये प्रश्न

निर्माण झाले आहेत. मात्र, जप्त केलेला लसूण चिनीच आहे का आणि त्यामध्ये

आरोग्यास हानिकारक घटक आहेत का, हे संबंधित तपासणीनंतरच निश्चित होऊ शकते.

 

चिनी लसूण म्हणजे काय?

 

चिनी लसूण म्हणजे चीनमध्ये उत्पादित होणारा लसूण. तो आकार, रंग, पाकळ्यांची रचना आणि चव यांमध्ये काही

स्थानिक भारतीय जातींपेक्षा वेगळा असू शकतो. त्याचा आकार मोठा,

हेही वाचा-पावसाळ्यात मिळणाऱ्या अंबाडीच्या पानांची भाकरी कधी खाल्ली आहे? फक्त 3 पदार्थांत बनवा ही चविष्ट रेसिपी

बाहेरील आवरण पांढरे आणि पाकळ्या तुलनेने जाड असू शकतात.

 

भारतात चिनी लसणाच्या आयातीवर २०१४ मध्ये बंदी घालण्यात आल्याचे वृत्त आहे.

या बंदीमागे वनस्पतींच्या आरोग्याशी संबंधित आणि इतर नियामक चिंता असल्याचे सांगितले जाते.

मात्र, बंदीचे नेमके कायदेशीर स्वरूप आणि सध्याची अंमलबजावणी

यासाठी अधिकृत सरकारी अधिसूचना तपासणे आवश्यक आहे.

 

महत्त्वाची बाब म्हणजे परदेशात उत्पादित झालेला प्रत्येक लसूण आरोग्यासाठी हानिकारक असतो, असे म्हणता येत नाही.

लसणाची सुरक्षितता त्याचे उत्पादन, साठवण, वाहतूक आणि त्यामध्ये असलेल्या संभाव्य दूषित घटकांवर अवलंबून असते.

 

चिनी लसूण कसा ओळखावा?

 

चिनी आणि भारतीय लसणामध्ये काही बाह्य फरक दिसू शकतात.

मात्र, केवळ दिसण्यावरून लसणाचे मूळ ठामपणे निश्चित करता येत नाही.

 

१. आकार आणि वजन: काही चिनी जातींच्या लसणाचे कंद मोठे आणि जड असू शकतात.

भारतीय लसणाच्याही अनेक जाती उपलब्ध असल्याने केवळ मोठ्या आकारावरून लसूण चिनी असल्याचा निष्कर्ष काढू नये.

 

२. रंग आणि बाहेरील आवरण: काही लसणाचे आवरण अत्यंत पांढरे किंवा चमकदार दिसू शकते.

मात्र, भारतीय लसणाचाही रंग जातीनुसार बदलतो. त्यामुळे पांढरा रंग म्हणजे चिनी लसूण, असे समजणे चुकीचे ठरू शकते.

 

३. पाकळ्यांची रचना: काही जातींमध्ये पाकळ्या मोठ्या आणि जाड असतात,

तर काहींमध्ये लहान पाकळ्या अधिक असतात. हा फरक लसणाच्या जातीवरही अवलंबून असतो.

 

४. वास: लसूण कापल्यावर किंवा ठेचल्यावर त्याचा विशिष्ट उग्र वास जाणवतो. मात्र, वासाची तीव्रता जात, ताजेपणा आणि

साठवणुकीनुसार बदलू शकते. त्यामुळे कमी वास येणारा लसूण चिनीच आहे, असे म्हणता येत नाही.

 

५. चव: लसणाची चव काही जातींमध्ये तीव्र, तर काहींमध्ये सौम्य असते. चवीवरूनही त्याचे मूळ निश्चित करता येत नाही.

 

६. पाण्यात टाकण्याची चाचणी: लसणाच्या पाकळ्या पाण्यात टाकल्यावर त्या तरंगतात किंवा बुडतात, यावरून तो चिनी आहे

किंवा त्यावर रासायनिक प्रक्रिया झाली आहे, हे सिद्ध होत नाही. ही चाचणी विश्वसनीय ओळखपद्धत नाही.

 

भारतीय आणि चिनी लसणामध्ये काय फरक आहे?

 

भारतात वेगवेगळ्या हवामानात आणि प्रदेशांत लसणाच्या अनेक जातींची लागवड केली जाते.

त्यामुळे भारतीय लसणाचा आकार, रंग, पाकळ्यांची संख्या आणि वास यामध्येही मोठी विविधता आढळते.

 

वैशिष्ट्य| भारतीय लसूण| चिनी लसूण

लक्षात ठेवा: या तक्त्यातील फरक सर्व प्रकारच्या लसणाला लागू होतीलच असे नाही.

लसणाचा देश किंवा मूळ स्रोत निश्चित करण्यासाठी अधिकृत नोंदी अधिक विश्वासार्ह ठरतात.

 

चिनी लसूण खाल्ल्याने यकृताला हानी होते का?

 

चिनी लसणामुळे यकृत खराब होते, असा सरसकट निष्कर्ष काढण्यासाठी पुरेसा विश्वासार्ह पुरावा नाही.

मात्र, कोणत्याही देशात उत्पादित झालेल्या लसणामध्ये कीटकनाशकांचे अवशेष, बुरशी, दूषित घटक किंवा अयोग्य

साठवणुकीमुळे निर्माण झालेली समस्या असल्यास आरोग्याला धोका निर्माण होऊ शकतो.

 

काही रसायने किंवा दूषित पदार्थ शरीरात हानिकारक परिणाम घडवू शकतात.

त्यांचा परिणाम हा पदार्थाचा प्रकार, त्याचे प्रमाण आणि व्यक्तीच्या संपर्काच्या कालावधीवर अवलंबून असतो.

 

त्यामुळे लसूण चिनी आहे म्हणून तो विषारी आहे किंवा तो खाल्ल्याने यकृताला हमखास नुकसान होते,

असे म्हणणे योग्य नाही. त्याचप्रमाणे, लसूण भारतीय आहे म्हणून तो प्रत्येक परिस्थितीत सुरक्षित असेलच, असेही नाही.

 

लसूण खरेदी करताना कोणती काळजी घ्यावी?

 

ग्राहकांनी लसूण खरेदी करताना पुढील गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात.

 

– विश्वासार्ह विक्रेते, शेतकरी किंवा नामांकित दुकानांमधून लसूण खरेदी करा.

– शक्य असल्यास उत्पादनाचा स्रोत आणि पुरवठादाराची माहिती तपासा.

– सडलेल्या, बुरशी लागलेल्या, ओलसर किंवा मऊ पडलेल्या पाकळ्या असलेला लसूण खरेदी करू नका.

– लसणावर असामान्य रंग, डाग किंवा कुजल्याची लक्षणे दिसल्यास तो वापरणे टाळा.

– लसूण स्वच्छ, कोरड्या आणि हवेशीर ठिकाणी साठवा.

– लसणाचा उगम किंवा गुणवत्तेबाबत गंभीर शंका असल्यास संबंधित अन्न सुरक्षा अधिकाऱ्यांकडे तक्रार करा.

– संशयित लसणाचे मूळ किंवा त्यातील रसायने केवळ घरगुती चाचण्यांनी निश्चित करण्याचा प्रयत्न करू नका.

 

संशयास्पद लसूण आढळल्यास काय करावे?

 

बाजारात संशयास्पद लसूण आढळल्यास त्याचे छायाचित्र, खरेदीची पावती आणि विक्रेत्याची माहिती जतन करा.

त्यानंतर संबंधित अन्न सुरक्षा विभाग किंवा स्थानिक प्रशासनाकडे तक्रार करता येते.

अन्नपदार्थाच्या सुरक्षिततेची खात्री करण्यासाठी अधिकृत नमुना तपासणी आणि प्रयोगशाळेतील विश्लेषण आवश्यक ठरू शकते.

 

निष्कर्ष

 

बिहारमध्ये संशयित चिनी लसणाच्या गोण्या जप्त झाल्याची माहिती समोर आल्यामुळे ग्राहकांनी जागरूक राहणे महत्त्वाचे

आहे. मात्र, केवळ रंग, आकार, वास किंवा पाण्यातील चाचणीवरून लसूण चिनी आहे

किंवा आरोग्यासाठी धोकादायक आहे, असे ठरवता येत नाही. लसूण खरेदी करताना त्याची गुणवत्ता, स्वच्छता, साठवणूक

आणि मूळ स्रोत याकडे लक्ष द्या. संशयास्पद उत्पादनाबाबत खात्री करण्यासाठी अधिकृत तपासणीवरच विश्वास ठेवा.

 

FAQ सतत विचारले जाणारे प्रश्न?

प्रश्न १: चिनी लसूण म्हणजे काय?

उत्तर: चीनमध्ये उत्पादित होणाऱ्या लसणाला चिनी लसूण म्हणतात.

त्याचा आकार, रंग, पाकळ्यांची रचना आणि चव लसणाच्या जातीनुसार बदलू शकते.

प्रश्न २: चिनी लसूण कसा ओळखावा?

उत्तर: काही जातींचा लसूण मोठा, पांढरा आणि जाड पाकळ्यांचा असू शकतो.

मात्र, केवळ रंग, आकार किंवा वासावरून त्याचे मूळ निश्चित करता येत नाही.

प्रश्न ३: चिनी लसूण खाल्ल्याने यकृत खराब होते का?

उत्तर: चिनी लसूण खाल्ल्याने यकृत खराब होते, असा सरसकट निष्कर्ष काढण्यासाठी पुरेसा विश्वासार्ह पुरावा नाही.

दूषित किंवा हानिकारक रसायनांचे अवशेष असलेले अन्न मात्र आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकते.

प्रश्न ४: भारतात चिनी लसणावर बंदी आहे का?

उत्तर: चिनी लसणाच्या आयातीवर २०१४ मध्ये बंदी घालण्यात आल्याचे वृत्त आहे.

सध्याची कायदेशीर स्थिती आणि बंदीची व्याप्ती जाणून घेण्यासाठी संबंधित सरकारी अधिसूचना तपासणे आवश्यक आहे.